Deprem sonrası yürütülen konut ve hak sahipliği süreçlerinde yaşanan sorunlar, özellikle bölünmüş dubleks daire sahiplerini isyan noktasına getirdi. Aylar geçmesine rağmen belirsizliklerin giderilmediğini söyleyen vatandaşlar, “Ev sahibi olacağız derken mağdur olduk” diyerek sürecin yeniden ele alınmasını istedi.
WhatsApp üzerinden bir araya gelen hak sahipleri, yaşadıkları mağduriyetleri kamuoyuna duyurmak amacıyla ortak hareket etmeye başladı. Platform Kurucusu Hüseyin Çerçi, vatandaşlardan gelen şikâyetlerin artık görmezden gelinemeyecek boyuta ulaştığını belirterek, yetkililere çağrıda bulundu.
Çerçi, süreçte şeffaflık eksikliği yaşandığını savunarak özellikle hak sahipliği listeleri, kura sistemi, hisseli tapular ve ikinci konutlarla ilgili ciddi sorunlar bulunduğunu ifade etti.
Hak Sahipliği Listeleri Hâlâ Açıklanmadı
Vatandaşların en büyük tepkilerinden biri, hak sahipliği listelerinin hâlâ askıya çıkarılmaması oldu. Şehir dışında ve yurtdışında yaşayan çok sayıda kişinin süreçten haberdar olamadığını belirten hak sahipleri, kimlerin kabul edildiğini, kimlerin reddedildiğini öğrenemediklerini söyledi.
Aylar geçmesine rağmen resmi ve net bir listenin yayımlanmamasına tepki gösteren vatandaşlar, belirsizliğin psikolojik yıpranmaya neden olduğunu dile getirdi.
“Aylar geçti ama hâlâ resmi ve net bir liste yok. İnsanlar belirsizlik içinde bekliyor.”
Hak sahipleri, sürecin daha açık ve erişilebilir şekilde yürütülmesini talep ediyor.
Gedaş’a Ulaşmakta Büyük Sorun
Sürecin en çok eleştirilen kurumlarından biri ise Gedaş oldu. Vatandaşlar, telefonlara cevap verilmediğini ve sorunlarını aktarabilecek bir muhatap bulamadıklarını iddia etti.
Bazı depremzedeler, gerekli tüm belgeleri teslim etmelerine rağmen evrakların sisteme işlenmediğini öne sürdü. Bu nedenle hak sahipliği kaybı yaşadıklarını savunan vatandaşlar, kurum içi hataların bedelini vatandaşın ödediğini söyledi.
“Biz evraklarımızı teslim ettik ama sisteme girilmemiş. Çalışan hatasının bedelini neden vatandaş ödüyor?”
Vatandaşlar, başvuru süreçlerinin dijital ortamda takip edilebilir hale getirilmesini ve teslim edilen evrakların anlık olarak sistemde görünmesini istedi.
Kura Süreçlerindeki Belirsizlik Güvensizlik Yarattı
Hak sahipliği kura süreçlerinde yaşanan ertelemeler de tepkileri artırdı. İlk etapta Nisan ayında yapılacağı belirtilen kura çekimlerinin daha sonra Mayıs ayına ertelendiği, son olarak ise Temmuz ayına kaldığı ileri sürüldü.
Ancak bazı bölgelerde ilk kura sahiplerine anahtar teslimlerinin başladığı yönündeki iddialar kafa karışıklığını daha da artırdı.
Kura yapılmadan anahtar teslim alınmasını istemeyen vatandaşlar, süreçte adaletsizlik yaşanabileceğinden endişe ettiklerini belirtti.
“Kura yapılmadan anahtar teslim almak istemeyenler var. Çünkü süreçte adaletsizlik olacağından endişe ediyoruz.”
“45 Gün Süre Veriliyor, Biz Ne Yapacağız?”
Vatandaşların aktardığına göre Gedaş firması, anahtar teslim işlemleri için 45 günlük süre tanıyor. Ancak kura tarihlerinin Temmuz ayına ertelenmesi nedeniyle birçok depremzede büyük bir çıkmazın içine girdiklerini ifade ediyor.
Geçici barınma sorunları yaşayan aileler, plansız ilerleyen sürecin mağduriyetlerini daha da artırdığını savunuyor.
Özellikle kira yükü altında ezilen depremzedeler, sürecin hızlandırılmasını talep ediyor.
Hisseli Tapularda Kriz Derinleşiyor
Hak sahiplerinin en büyük sorunlarından biri de hisseli tapular oldu. İddiaya göre hissedarlardan biri gerekli belgeleri teslim ederken diğer hissedarın evrak vermemesi halinde tüm başvurunun reddedildiği belirtiliyor.
Bu durum nedeniyle mağdur olduklarını söyleyen vatandaşlar, bireysel sorumlulukların toplu cezaya dönüştüğünü savunuyor.
“Ben üzerime düşeni yapıyorum ama diğer hissedar inatla evrak vermiyor. Bunun cezasını neden ben çekiyorum?”
Bazı hissedarların ise “Benim adım kurada çıktı, artık evrak vermeme gerek yok” düşüncesiyle hareket ettiği öne sürülüyor.
Vatandaşlar, hisseli tapular için ayrı bir değerlendirme sistemi oluşturulmasını istiyor.
Numarataj Karmaşası Vatandaşı Çıkmaza Soktu
Deprem sonrası değişen dış kapı numaraları da yeni bir sorunu beraberinde getirdi. Faturalardaki adreslerle tapulardaki güncel numarataj bilgilerinin uyuşmadığını belirten vatandaşlar, kurumlar arasında koordinasyon eksikliği olduğunu ifade etti.
İddialara göre HATSU adres güncellemesi yaparken, Enerjisa’nın geçmişe dönük işlem yapmaması vatandaşların işlemlerini kilitledi.
Bu nedenle çok sayıda kişinin belge uyuşmazlığı nedeniyle işlem yapamadığı belirtiliyor.
“Rezerv Alan Denildi, Çepere Gönderiliyoruz”
Hak sahiplerinin en sert tepkilerinden biri ise ikinci daire sahiplerine yönelik verilen sözlerin tutulmadığı iddiası oldu.
Vatandaşlar, daha önce ikinci konutların rezerv alanlardan verileceğinin söylendiğini, stok yetersizliği olması halinde ise yakın mahallelere yönlendirme yapılacağının ifade edildiğini belirtti.
Ancak son görüşmelerde ikinci dairelerin TOKİ’nin şehir merkezinden uzak bölgeleri olarak ifade edilen “çeper” alanlardan verileceği bilgisinin paylaşıldığı ileri sürüldü.
Bu durumun büyük bir hayal kırıklığı yarattığını söyleyen vatandaşlar, yıllardır yaşadıkları mahallelerden koparılmak istemediklerini dile getirdi.
“Tapulu yerimiz vardı, şimdi şehirden uzak noktalara gönderiliyoruz.”
“Kaçak Yapılar Ödüllendiriliyor” Tepkisi
Vatandaşların en dikkat çeken iddialarından biri ise kaçak ve tapusuz yapılarla ilgili oldu.
Bazı hak sahipleri, tapusuz veya muhtar senetli yapılara birden fazla daire verildiğini öne sürerek, resmi tapu sahiplerinin ise şehir merkezinden uzak bölgelere yönlendirildiğini savundu.
“Kaçak yapı sahiplerine aynı yerden 3-4 daire veriliyor. Biz tapulu mal sahibi olduğumuz halde çeper bölgelere gönderiliyoruz. Bu adalet mi?”
Vatandaşlar ayrıca tapusuz yapılara yalnızca tek daire verilmesi gerektiğini, kalan konut haklarının diğer mağdur hak sahiplerine aktarılmasının daha adil olacağını ifade etti.
Ortaklar Birbirine Düştü
Bölünmüş dublekslerde uygulanan kura sisteminin ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıklara neden olduğu da belirtiliyor.
Vatandaşlar, iki ayrı hak sahibinin tek daire üzerinden değerlendirilmesinin büyük sorun oluşturduğunu savunurken, ilerleyen süreçte anahtar teslimlerinde ciddi tartışmalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
“Şu an insanlar birbirine girmiş durumda. Yarın anahtar teslimlerinde daha büyük tartışmalar çıkacak.”
Hak sahipleri, bölünmüş dubleksler için özel bir düzenleme yapılmasını talep ediyor.
Ödeme Planı ve İndirimlerde Belirsizlik
Depremzedelerin yanıt beklediği bir diğer konu ise TOKİ tarafından sunulacak ödeme planları ve indirim uygulamaları oldu.
Özellikle aynı dublekste hak sahibi olan kişilerin indirimlerden nasıl yararlanacağı konusunda net bir açıklama yapılmadığı belirtiliyor.
Vatandaşlar, ikinci daireyi alan kişinin de ayrı bir hak sahibi sayıldığını, diğer ortağın da hak sahibi kabul edildiğini belirterek indirimlerin nasıl uygulanacağını soruyor.
“İkisine de aynı indirim uygulanacak mı?”
Bu konuda resmi açıklama bekleyen vatandaşlar, ödeme planlarının açık şekilde duyurulmasını istiyor.
Yetkililere Açık Çağrı
Bölünmüş dubleks mağdurları, yaşanan sorunların çözülmesi için AFAD, TOKİ, Kentsel Dönüşüm Daire Başkanlığı ve Gedaş yetkililerine çağrıda bulundu.
Hak sahipleri, sürecin daha şeffaf yürütülmesini, kura sisteminin yeniden değerlendirilmesini ve mağduriyetlerin giderilmesi için acil adımlar atılmasını talep etti.
Depremzedeler, yaşanan belirsizliklerin toplumsal gerilimi artırdığına dikkat çekerek, yetkililerin vatandaşlarla daha güçlü iletişim kurması gerektiğini ifade etti.
