Ancak sokaklar, çarşılar ve kahveler artık eskisi gibi değil. Birçok Hataylıya göre şehir, sadece fiziki değil, ruhsal ve toplumsal olarak da sarsıldı. Ve bu sarsıntının etkisi hâlâ hissediliyor.
"İnsanlar sabırsız, tahammülsüz ve bir o kadar da sinirli…"
Depremden önce dayanışma kültürüyle tanınan Hatay’da, artık insanların birbirine karşı daha sert, daha kırıcı olduğu yönünde güçlü bir kanaat var. Psikologlar bunun travmanın doğal bir yansıması olduğunu belirtse de, sokaktaki vatandaş farklı düşünüyor. 48 yaşındaki esnaf “Eskiden birbirimizin kapısını çalardık, şimdi komşunun yüzüne bakmaya korkuyoruz” diyor.
Yardımlaşma değil, yarışma öne çıktı
Deprem sonrası dağıtılan yardımlar, konteyner sıraları, kira destekleri… Tüm bu süreç, Hataylılar arasında güven duygusunun zedelenmesine yol açtı. Bazı vatandaşlar, "Kim ne kadar yardım aldı?" yarışına girdiğini anlatıyor. Hatta bazı bölgelerde yardımların adil dağılmadığı yönündeki tartışmalar, mahalle içi huzursuzluklara kadar vardı.
Paraya olan bakış da değişti
Hatay’da artık birçok kişi için para, yalnızca geçim aracı değil; aynı zamanda bir "güç" göstergesi haline geldi. “Evini yıkıp yerine üç kat yapan, arabasını değiştiren birden ‘başarılı’ sayılıyor,” diyor Antakyalı bir kaynakçı. Ekonomik fırsatlar için rekabet büyürken, bu durum yardımlaşma kültürünü gölgede bırakıyor.
Uzmanlar uyarıyor: Toplumsal barışı kaybetmeyin
Sosyologlara göre, afet sonrası toplumsal çözülme riski taşıyan bölgelerde en büyük tehdit “bireyselleşme” ve “güvensizlik”. Hatay’da da bu sinyaller ciddi şekilde görülüyor. Uzmanlar, psikososyal destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, komşuluk ilişkilerinin yeniden canlandırılması gerektiğini belirtiyor.
Son söz: Hatay, sadece yeniden inşa edilmiyor; yeniden tanımlanıyor
Depremin fiziki izleri silinirken, ruhsal ve toplumsal etkileri hâlâ canlı. Hataylılar artık yalnızca evlerini değil, duygularını, ilişkilerini ve güven duygularını da yeniden kurmaya çalışıyor. Bu yeniden kurulumda dikkat edilmesi gereken en önemli şey ise şu: Dayanışmayı kaybetmemek.
