Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 30. Taraflar Konferansı (COP30) sona erdi. Türkiye, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un başkanlığında yürütülen müzakereler sonucunda, gelecek yıl düzenlenecek COP31 Taraflar Konferansı’na ev sahipliği yapma hakkını kazandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, COP31 Başkanlığının Türkiye tarafından yürütüleceği, müzakere başkanlığının ise Avustralya tarafından gerçekleştirileceği bildirildi. Açıklamada, Türkiye’nin 2022 yılında başkanlık adaylığını açıklamasının ardından başlayan diplomasi trafiğinin Belem’deki beş günlük müzakereler sonucunda başarıyla tamamlandığı ifade edildi.
Pre-COP toplantısının ise Pasifik ülkelerinden birinde yapılması kararlaştırıldı. Uzlaşma metni, Türkiye’nin de yer aldığı BM çatısı altındaki “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) grubunda kabul edildi.
Türkiye’den tarihi başarı
Açıklamada, Türkiye’nin, “hiçbir ülkenin geride bırakılmayacağı daha adil ve kapsayıcı bir diplomasi” hedefiyle COP31’e ev sahipliği yapmayı başardığı vurgulandı. Türkiye, iklim değişikliği ile mücadelede BM’nin en önemli organizasyonu olan COP’a ilk kez ev sahipliği yapacak ve 196 ülkenin liderlerini bir araya getirecek.
COP31 organizasyonunun hangi şehirde düzenleneceği önümüzdeki dönemde netleştirilecek. Bakan Kurum, daha önce yaptığı açıklamalarda zirvenin Antalya’da düzenlenmesini hedeflediklerini belirtmişti. Antalya’nın ulaşım ve konaklama imkanlarıyla öne çıktığı, daha önce G20 Zirvesi’ne de ev sahipliği yaptığı hatırlatıldı. Liderler Zirvesi’nin ise İstanbul’da yapılması planlanıyor.
COP nedir?
Her yıl 197 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen COP toplantılarında, ülkelerin sera gazı azaltım hedefleri, uyum politikaları, iklim finansmanı, kayıp-zarar mekanizmaları ve karbon piyasaları ele alınıyor.
“Taraflar Konferansı” (COP) terimi, 1992 yılında ilk BM İklim Anlaşması’na imza atan ülkeleri ifade ediyor. COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (BMİDÇS) en üst karar organı olarak küresel iklim politikalarının şekillendirilmesinde önemli rol oynuyor. İlk COP toplantısı 1995’te Almanya’nın Berlin kentinde gerçekleştirilmişti.
Ev sahipliği nasıl belirleniyor?
COP ev sahipleri, aday ülkeler arasında sağlanan uzlaşma ile belirleniyor. Herhangi bir tarafın resmi itirazı olmadığı takdirde mutabakat sağlanmış sayılıyor; aksi durumda zirve, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin merkezi olan Almanya’nın Bonn kentinde yapılıyor.
COP zirvelerinin ev sahipliği, BM’de beş bölgeye ayrılmış durumda. Geçen yıl Doğu Avrupa grubundan Azerbaycan ev sahipliği yaparken, bu yıl Latin Amerika ve Karayipler grubundan Brezilya ev sahibi oldu. 2026’da ev sahipliği sırası Türkiye’nin de dahil olduğu “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) grubunda olacak.
