Hatay Kıyılarında Karasal Baskı Alarmı
Rapora göre Hatay kıyılarını kapsayan Yayladağ-Samandağ ve İskenderun Körfezi bölgelerinde deniz kalitesi üzerinde kara kaynaklı kirlilik belirleyici olmaya devam ediyor. Özellikle kış aylarında artan nehir debileriyle birlikte azot ve fosfor yükü denize taşınıyor. Bu durum, deniz ekosisteminde dengenin bozulmasına neden oluyor.
Asi Nehri Denizi Taşıyor: Kirlilik Artıyor
Bültende dikkat çeken en önemli tespitlerden biri, doğu Akdeniz’de bazı bölgelerde NOx (nitrat+nitrit) değerlerinin uzun yıllar ortalamasının üzerine çıkması oldu. Bu artışın temel nedenlerinden biri olarak Asi Nehri başta olmak üzere bölgedeki akarsuların taşıdığı kirlilik yükü gösteriliyor.
Uzmanlara göre bu tablo, Hatay’da denizin değil, karanın kirli olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Deniz Berraklığı Düşüyor
Deniz suyunun berraklığını ölçen Seki Disk Derinliği verileri de Hatay için alarm niteliğinde. Doğu Akdeniz’de, yani Hatay kıyılarında ölçülen değerler, Türkiye’nin batı kıyılarına kıyasla çok daha düşük.
Bu durum, denizde askıda madde ve kirlilik yükünün arttığını açıkça ortaya koyuyor.
İskenderun Körfezi’nde Ekolojik Kalite Zayıf
Raporda en çarpıcı bulgulardan biri ise ekolojik kalite değerlendirmesi oldu. İskenderun Körfezi’ni kapsayan su yönetim birimlerinin “Orta” ve “Zayıf” kalite sınıfında yer aldığı belirtildi.
Bu sonuç, bölgedeki sanayi, kentleşme ve atık baskısının deniz üzerindeki etkisinin hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor
Kış Aylarında Kirlilik Zirve Yapıyor
Araştırmaya göre kış aylarında artan yağışlar ve nehir debileri, denize taşınan besin tuzlarını artırıyor. Bu da fitoplankton patlamalarına yol açarak denizde oksijen dengesini tehdit ediyor.
Yaz aylarında ise bu değerler düşse de sorun ortadan kalkmıyor, sadece geçici olarak etkisini azaltıyor.
Denizdeki Sorunun Kaynağı Karada
Uzmanların ve raporun ortak mesajı net:
Hatay’da deniz kirliliği denizde başlamıyor.
Kentsel atıklar, sanayi deşarjları ve tarımsal girdiler, Asi Nehri ve diğer akarsular aracılığıyla doğrudan denize ulaşıyor.
Bu nedenle çözümün de kıyıda değil, havza bazlı planlamada olduğu vurgulanıyor.
Bilim Uyarıyor: Önlem Alınmazsa Risk Büyüyecek
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi koordinasyonunda yürütülen izleme çalışmalarına göre, mevcut tablo tamamen “kritik” seviyede olmasa da, özellikle körfez içlerinde riskin sürdüğü açıkça görülüyor.
Hatay İçin Kritik Eşik
Hatay sahillerinde tablo net:
Deniz hâlâ direniyor, ancak baskı artıyor.
Eğer kara kaynaklı kirlilik kontrol altına alınmazsa, bugün “zayıf” olarak tanımlanan ekolojik kalite yarının geri dönülmez çevre sorunlarına dönüşebilir.
